İlişkilerde Çatışmaya Dayanabilmek: Sağlıklı Bir Benlik İçin Psikolojik Gereklilikler

Bir ilişkide farklılıkların ortaya çıkması kaçınılmazdır. Ancak bu farklılıkların birer "yıkıma" mı yoksa "büyüme fırsatına" mı dönüşeceği, bireylerin sahip olduğu ruhsal donanımla doğrudan ilişkilidir. İlişkide çatışmaya dayanabilmek, sadece sabretmek değil; yoğun duygusal süreçleri yönetebilecek bir psikolojik kapasiteye sahip olmaktır.

1. Duygu Regülasyonu ve "Tolerans Penceresi"

Çatışma anında sinir sistemimiz "savaş ya da kaç" tepkisi vermeye meyillidir. Çatışmaya dayanabilmek için gereken ilk şart, bireyin kendi duygu yoğunluğunu yönetebilme (self-regulation) becerisidir. Dan Siegel tarafından kavramsallaştırılan Tolerans Penceresi (Window of Tolerance) içinde kalabilen bireyler, çatışma anında ne aşırı uyarılma (öfke patlaması) ne de donakalma (duygusal kopuş) yaşarlar. Bu pencerede kalabilmek, çatışmanın getirdiği kaygıyı "kapsayabilmek" (containment) anlamına gelir.

2. Benlik Farklılaşması (Self-Differentiation)

Murray Bowen’ın sistemik teorisinde vurguladığı benlik farklılaşması, bir bireyin hem başkalarıyla derin bağlar kurup hem de kendi özerkliğini koruyabilme becerisidir. Benlik farklılaşması yüksek olan bir kişi, partnerinin öfkesini veya hayal kırıklığını kendi benliğine yönelik bir tehdit olarak algılamaz. Çatışma anında partnerinin duygusunda boğulmadan, kendi merkezinde kalarak sağlıklı bir sınır çizebilir.

3. Güvenli Bağlanma ve Onarım Kapasitesi

Çatışmaya dayanmanın temel motivasyonu, "bu tartışmanın ilişkiyi bitirmeyeceği" inancıdır. Güvenli bağlanma stiline sahip bireyler, çatışmayı ilişkinin sonu değil, doğal bir evresi olarak görürler. Bu bireylerin en büyük gücü onarım (repair) kapasitesidir. Çatışma esnasında oluşan duygusal kırılmaları empati ve şefkat yoluyla yeniden birleştirme becerisi, ileri düzeyde ruhsal olgunluk gerektirir.

Profesyonel Destekle İçsel Sınırlarınızı Güçlendirin

İlişkilerde çatışmanın ağırlığı altında ezilmek bir kader değildir. Eğer tartışmalar sizin için aşırı kaygı kaynağına dönüşüyorsa veya her fikir ayrılığında kendinizi duygusal olarak tükenmiş hissediyorsanız, bu durum gelişimsel süreçlerdeki işlenmemiş temalarla ilgili olabilir. Çocuk Aile Danışmanlığı Enstitüsü bünyesinde, bireylerin bu psikolojik bariyerlerini aşmaları ve çatışma yönetiminde esneklik kazanmaları için profesyonel rehberlik sunuyoruz.

Tolerating Conflict in Relationships: Psychological Prerequisites for a Healthy Self

The emergence of differences in a relationship is inevitable. However, whether these differences turn into “destruction” or a “growth opportunity” is directly related to the psychological capacities individuals possess. The ability to tolerate conflict in a relationship is not merely about enduring; it requires having the psychological capacity to manage intense emotional processes.

1. Emotion Regulation and the “Window of Tolerance”

During conflict, our nervous system tends to activate the “fight or flight” response. The first prerequisite for tolerating conflict is the individual’s ability to manage their own emotional intensity (self-regulation). Individuals who can remain within the Window of Tolerance, conceptualized by Dan Siegel, do not experience either hyperarousal (anger outbursts) or hypoarousal (emotional shutdown) during conflict. Remaining within this window means being able to “contain” the anxiety that conflict brings.

2. Self-Differentiation

In Murray Bowen’s systemic theory, self-differentiation refers to an individual’s ability to maintain deep emotional connections with others while preserving their own autonomy. A person with a high level of self-differentiation does not perceive their partner’s anger or disappointment as a threat to their own identity. During conflict, they are able to remain centered, set healthy boundaries, and avoid becoming emotionally overwhelmed by their partner’s affect.

3. Secure Attachment and the Capacity for Repair

The fundamental motivation for tolerating conflict is the belief that “this disagreement will not end the relationship.” Individuals with a secure attachment style view conflict not as the end of a relationship, but as a natural phase of it. Their greatest strength lies in their capacity for repair. The ability to mend emotional ruptures that occur during conflict through empathy and compassion requires a high level of psychological maturity.

Strengthen Your Internal Boundaries Through Professional Support

Being overwhelmed by the weight of conflict in relationships is not a destiny. If disagreements become a significant source of anxiety for you, or if you feel emotionally exhausted after every difference of opinion, this may be related to unresolved developmental themes.

Within the Child & Family Counseling Institute, we provide professional guidance to help individuals overcome these psychological barriers and develop flexibility in conflict management.

Yazar Hakkında

Uzm. Psikolog Burçin Demirkan

Çocuk, genç ve yetişkin psikolojisi üzerine çalışmalarını sürdüren Burçin Demirkan; bireylerin içsel motivasyon kaynaklarını keşfetmeleri, öğrenme süreçlerini optimize etmeleri ve akademik/sosyal başarıyı engelleyen psikolojik bariyerleri aşmaları konusunda uzmanlaşmıştır. Özellikle modern çağın getirdiği değişimlere adaptasyon ve okuma/anlama güçlükleri (disleksi vb.) alanlarında profesyonel danışmanlık sunan Demirkan, Çocuk Aile Danışmanlığı Enstitüsü çatısı altında ailelerin ve çocukların potansiyellerini en üst seviyeye çıkarmak amacıyla pedagojik ve psikolojik danışmanlık faaliyetlerini yürütmektedir.

About the Author

Specialist Psychologist Burçin Demirkan

Burçin Demirkan, who continues her work in child, adolescent, and adult psychology, specializes in helping individuals discover their intrinsic motivation sources, optimize their learning processes, and overcome psychological barriers that hinder academic and social success. She provides professional counseling particularly in adaptation to the changes of the modern era and reading/comprehension difficulties (such as dyslexia). Under the umbrella of the Child & Family Counseling Institute, she conducts pedagogical and psychological counseling services aimed at maximizing the potential of families and children.

Kaynakça (Referanslar)

Bowen, M. (1978). Family Therapy in Clinical Practice. Jason Aronson. (Benlik farklılaşması ve duygusal sistemlerin çatışma üzerindeki etkisi).

Siegel, D. J. (2012). The Developing Mind: How Relationships and the Brain Interact to Shape Who We Are. Guilford Press. (Tolerans penceresi ve nörobiyolojik duygu regülasyonu).

Gottman, J. M., & Silver, N. (2015). The Seven Principles for Making Marriage Work. Harmony. (İlişkilerde onarım girişimleri ve çatışma yönetimi üzerine ampirik çalışmalar).